*BRUSSEL - Een kluwen van bedrijfjes licht massaal de sociale zekerheid op door C4- en andere documenten te verkopen. De overheid trekt ten strijde.

Een valse C4 - een ontslagformulier dat recht geeft op werkloosheidsuitkering - kan je in Brussel kopen voor 400 euro. Nagemaakte loonbriefjes die 'bewijzen' dat je gewerkt hebt, kosten er 100 tot 200 euro per stuk; en als je er genoeg van koopt, krijg je bij sommigen de C4 gratis erbij. Een Sis-kaart voor de gezondheidsuitgaven kost 350 euro.

Het zijn Brusselse bedrijfjes die deze documenten in 'pakketjes' verkopen, maar ze hebben al sporen naar Waals-Brabant, Antwerpen en Luik. Het zijn nepbedrijven die formeel vaak actief zijn in de schoonmaak.

Ze schrijven de 'klanten' in als werknemers, sturen alle vereiste documenten aan de sociale zekerheid, maar betalen niets, geen sociale bijdragen, geen belastingen. Maar dat blijkt pas na maanden. Tegen de tijd dat de invorderaars aanbellen, zijn ze verdwenen en zijn al weer nieuwe bedrijfjes opgericht. De 'klanten' melden zich intussen bij de vakbonden, de kinderbijslagkassen, de ziekteverzekering, blijken daar 'in orde te zijn' en krijgen hun uitkeringen.

Die bedrijfjes lijken centraal aangestuurd te worden; het lijkt wat op de bedrijfskluwens van de maffia.

Deze fraude tiert ook welig in Frankrijk; de bestrijding ervan gaat daar veel moeilijker, omdat de informatisering van de sociale zekerheid er veel minder ver gevorderd is dan in België.

De Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) is zowat de spil in die bestrijding. Hij heeft sinds vorig jaar een heuse Task Force C4-fraude. Die deed al voor 1,4 miljoen euro terugvorderingen. De ziekteverzekering heeft wat later ook een kern opgericht. Die heeft 700 dossiers in behandeling; 120 zijn afgewerkt.

De opsporing kwam in een stroomversnelling toen de Kruispuntbank van de sociale zekerheid de databanken van de onderscheiden instellingen en inspecties begon te koppelen en ze dan te lijf ging met fraude-opsporingstechnieken ('datamining'). De SIOD, de Sociale Informatie- en Opsporingsdienst, bundelt daartoe de krachten en de hersenen van alle betrokken sociale inspecties. Soms worden ook gegevens van de fiscus betrokken, maar dat verloopt nog niet zoals het zou kunnen, zeggen de meeste betrokkenen. Het parket en het arbeidsauditoraat zijn actief betrokken.

Die datamining geeft aan welke bedrijven en werknemers 'vermoedelijk' aan het frauderen zijn. Daarna moet nog veel lokaal speurwerk volgen. 'Met de hand en met de voeten', zeggen de inspecteurs.

De interim-regering had gehoord van deze fraude en van de relatieve successen in de bestrijding ervan. Ze schreef meteen een versterking van deze bestrijding in de begroting in en besliste dat dit 30 miljoen euro moet opbrengen dit jaar. Zij vertrekt van de schatting van Jean-Claude Heirman, de topman van de SIOD, dat het om 30.000 frauderende uitkeringstrekkers zou kunnen gaan. RVA-topman Karel Baeck en de manager van de RVA-Task Force C4-fraude, Diane Lambrighs, zijn voorzichtiger. 10.000 uitkeringstrekkers lijkt hen realistischer.

* De Standaard