Türkmen lider: İşbirliğinin altın harflerini yazıyoruz 

Türkmenistan Cumhurbaşkanı Gurbanguli Berdimuhammedov'un Türkiye ziyareti olumlu sonuçlar verdi. İki ülke, enerji, tekstil, ulaştırma, haberleşme, turizm, inşaat ve bankacılık alanlarında işbirliğini geliştirme kararı aldı.
 
Bu amaçla, ortak işletme ve tesis kurulması teşvik edilecek. Ayrıca belirli aralıklarla 'hükümetlerarası komisyon' toplantıları yapılacak. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün davetlisi olarak dün Ankara'ya gelen Berdimuhammedov, Çankaya Köşkü'nde askerî törenle karşılandı. Heyetlerarası görüşmelere Türkiye'den 9 bakan katıldı. Türkmenistan'ın 3 cumhurbaşkanı yardımcısı da toplantıda hazır bulundu. Devlet televizyonları, dış politika ve ekonomi alanlarında işbirliğinin geliştirilmesine dair 3 ayrı anlaşma imzalanırken, Aşkabat, Türkiye'nin başlattığı 'Türkçe Konuşan Ülkeler Zirvesi' sürecine desteğini tekrarladı. Taraflar, iki ülke halkının yakınlaşması için kültürel münasebetleri artırma konusunda mutabık kaldı. Berdimuhammedov, görüşmelerden duyduğu memnuniyeti, şu sözlerle ifade etti: "Bugün kardeşlik ve dostluğun tarihinde yeni sayfalar açıyor ve işbirliğinin altın harflerini yazıyoruz. Bunu, ziyaretimizin gidişatında görebiliyoruz."

Ankara, uzun yıllar sonra ilk Türkmen cumhurbaşkanını ağırlıyor. Türkmenbaşı'nın vefatının ardından geçen sene şubat ayında yapılan seçimle işbaşına gelen Berdimuhammedov, Türkiye'ye iki günlük bir resmi ziyaret gerçekleştiriyor. Türkmenbaşı, 2001'de yapılan Türkçe Konuşan Ülkeler Zirvesi için İstanbul'a gelmişti. Abdullah Gül, 2007 yılı Aralık ayında Türkmenistan'a resmi bir ziyarette bulundu. 3 ay sonra gerçekleşen iade-i ziyaret, Ankara'yı memnun etti. Dün Ankara'ya gelen Türkmenistan lideri Berdimuhammedov, Çankaya Köşkü'nde askerî törenle karşılandı. İki ülke milli marşları çalındı, 21 pare top atışı yapıldı.

İki ülke arasındaki heyetlerarası görüşmelere Türkiye tarafından 9 bakan katıldı. Devlet bakanları Mehmet Aydın, Said Yazıcıoğlu ve Kürşad Tüzmen, Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik, Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan, Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker ile Enerji Bakanı Hilmi Güler, Çankaya Köşkü'ndeki görüşmede hazır bulundu. Türkmenistan'ın 3 cumhurbaşkanı yardımcısı da görüşmelere katıldı. Bu durum, iki ülke arasındaki ilişkilerin hangi alanlarda geliştirileceğini de ortaya koydu. Türkiye ve Türkmenistan arasında, devlet televizyonları arasında işbirliğinin geliştirilmesi, dış politika alanında işbirliğinin artırılması ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesine dair 3 ayrı anlaşma imzalandı. Gül ve Berdimuhammedov, ziyaretin sonuçlarına dair bildiriye imza attı.

Görüşmelerde, enerji, tekstil, ulaştırma, haberleştirme, turizm, inşaat ve bankacılık alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi kararı alındı. Bu alanlarda, Türkiye ile Türkmenistan arasında ortak işletme ve üretim tesislerinin kurulması teşvik edilecek. Ankara, Türkmen gazının Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırılmasına talip. Türkmenistan, ispatlanmış dünya doğalgaz rezervlerinin yüzde 25'ten fazlasına sahip. Türkmen gazının Türkiye üzerinden Batı pazarlarına iletimi konusunda dünkü görüşmelerde somut bir gelişme sağlanamadığı bildirildi ve bu durumun, özellikle Hazar'ın statüsüne ilişkin sorunların aşılmasına bağlı olduğu aktarıldı. Ancak, iki Cumhurbaşkanı'nın imzaladığı ortak bildiride, 'enerji' alanında işbirliğinin geliştirilmesi imkânlarının aranacağının altı çizildi.

Düzenli toplantı yapılacak

Abdullah Gül'ün aralık ayında yaptığı görüşme sırasında imzalanan "hükümetlerarası ortak komisyon"un önümüzdeki günler içinde toplanması kararı alındı. Komisyonda, iki ülkeden bakanlar yer alacak ve enerji başta olmak üzere bütün alanlarda somut projeler üzerinde durulacak. Komisyon, belirli aralıklarla düzenli toplantılar yapacak. Komisyonun çalışabilmesi için söz konusu anlaşmanın Türkiye tarafında Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Buna ilişkin prosedürün işletildiği bildirildi. Konuk lider, Türkçe Konuşan Ülkeler Zirvesi sürecinin, kardeş ülke ve halklar arasında işbirliğinin geliştirilip güçlendirilmesinde önemli bir forum olduğunu da belirtti. Türkmenistan, 2006'da yapılan zirveye büyükelçi düzeyinde katılmıştı.

Toplantı sonrasında düzenlenen basın toplantısında Berdimuhammedov'dan "kardeşim" diye bahseden Gül, işbirliğinin daha ileri düzeylere taşınabilmesi için her alanda çeşitli imkân ve fırsatları olduğu hususunda görüş birliğine vardıklarını anlattı. Görüşmelerin, yararlı, verimli, geleceğe ışık tutan ve yol gösteren bir mahiyette geçtiğini aktaran Cumhurbaşkanı, "Ticarî, ekonomik işbirliğinin bugünkünden çok daha çeşitlendirilmiş ve derinliğe sahip bir nitelik kazanmakta olduğu konusunda mutabık kaldık. Sayın Devlet Başkanı ile görüşmelerimizde işbirliğimizin daha ileri düzeylere taşınabilmesi için her alanda çeşitli imkân ve fırsatlarımız olduğu hususunda görüş birliğine vardık." diye konuştu.

İki ülke arasında geleneksel hale gelen kardeşlik ilişkilerinin geliştiğini ve ziyaretin "başarılı" geçtiğini aktaran Berdimuhammedov da ekonomik ilişkilerin hızla geliştiğini söyledi. Konuk lider, ülkesinde faaliyet gösteren Türk şirketlerinin başarılı çalışmalarda bulunduğunu söyledi ve bundan sonra da Türk işadamları ile verimli bir şekilde çalışacaklarını bildirdi. 2008'in ilk çeyreğinde bu ülkede faaliyet gösteren 400 Türk firmasının aldığı işlerin büyüklüğü 1 milyar 800 milyon dolar olarak ifade ediliyor.


İşbirliğinin altın harflerini yazıyoruz
Çankaya Köşkü'nde onuruna verilen yemekte Türkiye ile ülkesi arasındaki kardeşlik ve dostluk ilişkilerinin geleceğinin büyük olacağını anlatan Berdimuhammedov, "Bugün biz kardeşlik ve dostluğun tarihinde yeni sayfalar açıyor ve işbirliğinin altın harflerini yazıyoruz. Bunun böyle olduğunu, ziyaretimizin gidişatında görebiliyoruz." dedi. İki ülke halkı ve devlet arasındaki ilişkinin kardeşlik, tarihî ve ruhî birlik ilkesine dayandığının altını çizen Türkmen lider, "Bu inanç son zamanlarda daha da büyük mahiyet kazanıyor ve hayatta somut örneklerle pekiştiriliyor. Türkmenistan ile Türkiye'nin kardeşlik ve dostluk ilişkilerinin geleceği büyük olacaktır." diye konuştu. Cumhurbaşkanı Gül de Türkiye'nin Türkmenistan'ın kalkınma hamlesine yardımcı olacağını anlattı. Abdullah Gül, "Türkmenistan'da faaliyet gösteren işadamlarımızın, mühendislerimizin, eğitimcilerimizin şimdiye kadar olduğu gibi bundan sonra da katkıda bulunacağına inanıyorum." dedi.



Gül'ü ülkesine davet etti
Abdullah Gül, Çankaya Köşkü'ne girerken, eliyle Ankara'yı işaret etti ve kent hakkında bilgi verdi. Abdullah Gül'ün Ankara'da ağırladığı yabancı devlet adamları ile yapılan bu düzeydeki görüşmelerde en yüksek sayıda bakan bir toplantıda yer aldı. Berdimuhammedov, Abdullah Gül'ü ülkesine davet etti. Gül, bunu memnuniyetle kabul ettiğini bildirdi.


Süleyman Kurt
25 Mart 2008, Salı

Zaman Gazetesi