Wiens Nederlands? Over taalnaïviteit in het beleid

volledige tekst

...
Welk Nederlands?

Een tweede brok naïviteit gaat over taal zelf: datgene wat men verstaat onder een term zoals 'het Nederlands'. Noteer dat wij namen van talen steeds in het enkelvoud gebruiken: 'het' Nederlands, 'mijn' Frans, 'zijn' Engels. Dat is op zich een uiting van een andere taalideologie: dat elke taal kan gezien worden als één coherente brok elementen - woorden (de dikke Van Dale) en structuren (de grammatica). Een moedertaalspreker wordt geacht al die dingen volledig te beheersen, en we zullen van een anderstalige zeggen dat hij/zij 'de taal goed spreekt' wanneer we weinig grammaticale fouten en een 'rijke' woordenschat menen te bespeuren. Meertaligheid wordt dan ook vaak gezien als 'volledige' beheersing van twee of meer dergelijke systemen, en het aanleren van een taal heeft vaak dat doel voor ogen: de taal leren beheersen zoals een moedertaalspreker. Het is een axioma in onze samenleving dat migranten dit doel niet bereiken en derhalve verschillende vormen van 'taalachterstand' hebben - dit axioma is onderliggend aan dozijnen 'inburgerings' of 'integratie' maatregelen. Die taalachterstand gaat men dan pogen te remediëren door taalonderwijs, en de 'Huizen van het Nederlands' zullen hierbij een steeds belangrijker rol gaan spelen.

Welk Nederlands heeft men echter voor ogen? Wanneer men zegt dat een migrant 'taalachterstand' heeft, welk specifiek brokje Nederlands ontbreekt dan? Want daar gaat het om: meertalige competentie is in de regel specifiek georganiseerde competentie, een competentie die ontwikkeld is voor bepaalde specifieke communicatietaken maar niet voor andere. Als academici hebben wijzelf bijvoorbeeld geleidelijk aan een aanzienlijke competentie opgebouwd in academische genres van het Engels, gesproken zowel als geschreven. We zijn best in staat om lange Engelse uiteenzettingen te geven over onze wetenschappelijke thema's, en het schrijven van dit artikel in het Nederlands is wellicht moeilijker dan het schrijven van een Engels artikel over hetzelfde thema. Maar dat betekent niet dat we in staat zouden zijn ons uit de slag te trekken bij een arts in Groot-Brittannië, in gesprek met een loodgieter in New York, of zelfs wanneer we gaan winkelen in een Amerikaanse supermarkt. Het beheersen van dozijnen Engelse taalkundige technische termen is nog niet hetzelfde als het beheersen van het hele palet aan termen voor groenten, vleessoorten en kuisproducten. En dit heeft effecten: wie ons in een universitair auditorium bezig hoort zal de indruk hebben dat hier een zeer competent spreker van het Engels staat; de loodgieter of de magazijnier van de supermarkt zal evenwel de indruk hebben dat we Engels-onkundige buitenlanders zijn.
Meertalige repertoires zijn zo gevormd, ze bestaan niet uit 'talen' maar uit specifieke stukken taal: genres, stijlen van taalgebruik, bepaalde speciale registers voor bepaalde themata, enzovoort. (7)
...

Mayýs 2012

Ça

______ Holidays ______

	Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.	20 May, 2012, 00:56:31 Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz