Hoofddoek en etnocentrisme 

Wanneer racisme in de politieke arena ter sprake komt, wijst men wel eens heel vlug met de vinger naar het Vlaams Belang, de eeuwige oppositiepartij.  Vaak niet ten onrechte, maar wat met de traditionele regerende partijen? Wanneer er zowel institutionele als structurele etnocentristische houdingen en wetten aanwezig zijn, kunnen we moeilijk stellen dat de oppositie hiervoor verantwoordelijk is, maar wel de regering. In wat volgt zal ik het etnocentrisme dat leeft in de Vlaamse politiek en in Vlaanderen onder de loep nemen aan de hand van het voorbeeld van de hoofddoek.

Niet lang geleden stelde voormalig minister Vanderpoorten (VLD) het verbod op de hoofddoek op scholen voor. Na een tijd van stilte is de Antwerpse schepen van Diversiteit Monica De Koninck (SP.A) erin geslaagd de hoofddoek te verbieden in de loketten. De hoofddoek zou volgens deze salon-sociaal-democraat vergelijkbaar zijn met het hakenkruis(!) en zou daarom niet ‘neutraal’ zijn(zie artikel uit de Standaard in bijlage). Zo lijkt de strijd tegen de hoofddoek begonnen.

Impliciet gaan de politici ervan uit dat de hoofddoek een mechanisme is waarmee de mannen hun vrouwen beperken in hun vrijheid en hen dusdanig onderdrukken. Dit is de essentie van het etnocentrisme: met eigen westerse concepten over de culturele eigenheid van een etnische minderheid oordelen. Hebben deze politici effectief met moslimvrouwen gesproken om tot hun oordeel te komen? Is het niet mogelijk dat de hoofddoek een eigen keuze is? Of denken de politici misschien dat de moslimvrouwen onkundig zijn om eigen keuzes te maken? Ik ben alvast overtuigd van het tegendeel.

De discussie handelt meer algemeen over het verbieden van de ’opvallende’ religieuze symbolen in het openbaar. Of een kruis dat aan de muur hangt in een klaslokaal ook een opvallend religieus symbool is, weten we niet. Het valt in ieder geval wel op. Als we consequent verder redeneren, kunnen we besluiten dat een kruis rond de hals van een stadsambtenaar ook een religieus symbool is. Zal men dat ook verbieden als het ’opvalt’ in de naam van ‘neutraliteit’? En wie beslist waar de grenzen van de zogenaamde neutraliteit liggen? Moeten we ook concluderen dat de nonnen worden onderdrukt door het Vaticaan? Zoniet, over wiens neutraliteit gaat het dan in feite?

Bovendien zal het verbieden van de hoofddoek geen oplossing bieden aan de werkelijke problemen, zoals het moeizaam doorstromen van de allochtonen naar het hoger onderwijs. Integendeel, een meisje met een hoofddoek is door de politici gestigmatiseerd tot een niet-neutraal gegeven. En zowel de sociologen als de pedagogen zijn het erover eens dat stigmatisering alles behalve een positief effect heeft op de onderwijsresultaten. Noch lost men door het verbieden van de hoofddoek het schrijnende probleem van de discriminatie op de arbeidsmarkt op. Een allochtoon met een zelfde diploma als een autochtoon maakt nog altijd minder kans op een vergelijkbare baan en een vergelijkbaar loon. Wel legitimeert men door het gelijkstellen van de hoofddoek aan het hakenkruis, racistische activiteiten zoals het geval was in de zaak Remmery.

Vaak gebruikt het etnocentristisch discours het zaligmakende ‘integratie’-argument. Volgens de inburgeringcursus van minister Keulen (VLD) strookt het dragen van de hoofddoek niet met ‘onze’ waarden. De etnocentristische politiek van zowel de SP.A als de VLD maakt dus de uiterlijke kenmerken van een persoon tot indicator van zijn maatschappelijke integratie. Wat is dan de volgende ‘integratie-bevorderende’ maatregel qua uiterlijke kenmerken? Moeten de etnische minderheden hun haren blond verven en blauwe lenzen dragen, zodat hun bestaan neutraal wordt en zodat ze in het hoger onderwijs kunnen geraken?

In een waarachtige, pluralistische maatschappij zou het anders moeten. Daar zouden de bevolkingsgroepen zelf mogen beslissen hoe ze zich kleden. Wat in België duidelijk niet het geval is. Alle Belgen betalen belastingen en dus alle Belgen zouden gelijk zijn voor de wet. Maar blijkbaar is de culturele identiteit van een bepaalde bevolkingsgroep – die van het eigen volk - méér gelijk dan de anderen. Juist door het verbieden van de hoofddoek zullen meer moslimvrouwen uitgesloten worden. De hoofddoek krijgt immers onvermijdelijk een ‘illegaal’ karakter. Het is daarom de eerste de taak van de allochtonen (en van hun zogezegde vertegenwoordigers binnen de politiek) om zich te verzetten tegen de criminalisering van hun identiteit in het algemeen en van de hoofddoek in het bijzonder.

 

Orhan Agirdag

Goed geschreven
Ze leren het ook nooit he, wrm willen ze gwn niet inzien dat het opdringen van de "westerse normen" alleen maar negatieve gevolgen zal hebben (zie huildige situatie in vroegere kolonies).
De hoofddoek vergelijken met een hakekruis.. kom op zeg.. De hypocrisie van de politici begint mij echt misselijk te maken, denken ze nu echt dat niemand door heeft dat hun lievelinkswoordje "neutraliteit" gwn een schijnheilig woord voor anti-islamisme is? Ik heb nog nooit iemand horen klagen over de krulletjes of het hoedje (hoe dat ook heet) van de joden, of het al dan niet dragen van een kruisje door de christenen, maar de hoofddoek is gwn onaccepteerbaar en doet een enorme behoefte aan "neutraliteit" oprijzen. Een andere, misschien wat sceptische gedachte wat in mij opkomt is dat dit alles wel 'ns provocatie zou kunnen zijn. Op deze manier zou men kunnen de moslimgemeenschap willen kwaad maken en in opstand laten komen en msschn gewelddadige acties plegen zodat ze nogmaals de kans krijgen om de moslims als slecht, onverdraagzaam, gewelddadig,.. te kunnen bestempelen. Ik heb de laatste tijd zero vertrouwen in het hypocriete westen, ik zie ze tot alles in staat, het moeten beseffen dat we eigenlijk vrij machteloos staan t.o.v. hun beslissingen die negatieve gevolgen hebben voor ons maakt me helemaal gek, want laten we eerlijk zijn, uiteindelijk is hun wil wet en iedere Belg staat NIET gelijk voor de wet, ik denk zelfs dat ze ons niet 'ns zien als Belg! Protestacties zullen ook nks uithalen, net zoals ze nks hebben uitgehaald voor het hoofddoekverbod op middelbare scholen in Frankrijk. Ik maak me serieus zorgen over de toekomst.