De bondgenoten zitten elkaar in de haren omwille van twee delicate dossiers. Het parlement in Washington keurde een resolutie goed die de Armeense genocide strafbaar maakt, tot groot ongenoegen van Turkije. Daarnaast wil Turkije Koerdische rebellen vervolgen in Irak door middel van een grootscheepse operatie. En dat is natuurlijk niet naar de zin van de VS die vrezen voor de stabiliteit van Irak.

 
 
   


 
Vooral dat laatste is begrijpelijk maar toch best merkwaardig. Een woordvoerder van Buitenlandse Zaken van de VS zei dat “Als Turkije en Irak een probleem hebben, moeten ze samenwerken om het op te lossen. Ik ben er niet zeker van dat eenzijdige invallen de te bewandelen weg vormen.” Een terechte analyse, maar wie viel Irak vier jaar geleden eenzijdig binnen en maakte er een van de meest onstabiele landen ter wereld van? In dat opzicht lijken die woorden dan ook nogal cynisch. Het moet wel gezegd worden dat de Koerdische regio in Noord-Irak een van de meest stabiele (of minst onstabiele) van Irak is.
 
 
 
Koerden versus Palestijnen
De situatie van de Koerden doet in bepaalde opzichten denken aan de Palestijnen. Ook voor hen geldt het adagium “een volk zonder land”. De Koerden wonen al sinds eeuwen in de grensstreken van Turkije, Irak en Iran (zie kaart). Maar als minderheid kregen ze nooit vaste voet aan grond. Bij de vrede van Lausanne in 1923, die de grenzen van Turkije vastlegde onder de leiding van Generaal Atatürk, werden ze volledig buitenspel gezet. In het latere Irak van Sadam Hoessein was de situatie zowaar nog slechter: tienduizenden werden er met gifgas uitgeroeid.
 
 
 In tussentijd werd de PKK opgericht, een eerst marxistische maar later vooral nationalistische beweging die strijd voor de Koerdische rechten. Net als bij de PLO van Yasser Arafat bij de Palestijnen ontaardde dat meer en meer in gevechten en militaire strijd. En net zoals de eenzijdige invallen van Israël de situatie niet vooruit helpt, zou ook een Turkse inval een grote vergissing zijn.
 
Incirlik
In die andere heikele kwestie, die van de Armeense genocide, zit Turkije ook niet bepaald in een rechtmatige positie. Het Amerikaanse congres (ons parlement) keurde een wet goed die de genocide veroordeelt (niet bestraft). Maar zelf dat was voor Ankara een stap te ver. De Turkse ambassadeur werd teruggeroepen en het bezoek van de Turkse minister voor Buitenlandse Handel Kürsad Tüzmen aan de VS geschrapt. Verder dreigen de Turken om Amerikaanse militaire basis in Incirlik te sluiten. De basis behoort samen met Ramstein in Duitsland tot de belangrijkste in Europa.
 
 
Frankrijk kan er van meespreken: toen hun parlement (het Assemblé Nationale) vorig jaar de ontkenning van diezelfde genocide strafbaar maakte, schorste Turkije prompt de militaire samenwerking met Frankrijk op. De genocide wordt nochtans door niemand meer betwist, alleen over het precieze cijfer valt nog te discussiëren. Maar zeker is dat meer dan een miljoen Armeniërs bewust werden vermoord.
 
 
 
Het is dan ook meer dan duidelijk dat de landen die zichzelf democratisch noemen niet kunnen accepteren dat Turkije de genocide blijft ontkennen. Daarnaast zou men grote gesprekken moeten starten over het lot van de Koerden. Het liefst zonder grote inmenging van de VS. Want om het met de woorden van Yves Leterme te zeggen: wie geloof die mensen nog?
 
Sam Truwant
 
Bron: http://www.man-oeuvre.be