De Belgische Turken : niet alle clichés kloppen

De Belgische Turken hebben vooral vertrouwen in onze gezondheidsinstellingen en de sociale zekerheid. Moskeeën, vakbonden en de regering volgen op de tweede plaats.
Het minste vertrouwen hebben zij in de media en de politieke partijen.
De belangrijkste problemen waarmee ze worden geconfronteerd zijn discriminatie, racisme en werkloosheid.



Dat zijn opvallende conclusies van de studie ‘Belgische Turken: Een brug of een breuk tussen Turkije en de Europese Unie?’, door de Istanbul Bilgi University in opdracht van de Koning Boudewijnstichting.

In deze unieke en breed opgevatte studie schetsen de onderzoekers van de Turkse universiteit een algemeen beeld van de Belgische Turken, van hun houding tegenover hun ‘gastland’ België, van hun visie op ‘thuisland’ Turkije en van hun houding tegenover de Europese Unie. Vooral in het licht van de discussie over de toetreding van Turkije tot de EU, levert dit interessant materiaal op.

De studie is gebaseerd op een uitgebreid literatuuronderzoek, gecombineerd met een kwalitatief onderzoek met negen focusgroepen en 48 diepte-interviews en een kwantitatief onderzoek met 400 gestructureerde interviews. De verzamelde gegevens werden vergeleken met twee gelijkaardige onderzoeken die voordien werden gevoerd bij Turken in Duitsland en Frankrijk.

Er leven 200.000 Turken in België waarvan 58% geboren is in Turkije en 42% in België.
Toch heeft 74.5% van de Belgische Turken de Belgische nationaliteit. Daarmee verschillen zij opmerkelijk met de situatie van hun landgenoten in Frankrijk (35,5% Franse nationaliteit) en Duitsland (26,2% Duitse nationaliteit) waar die percentages merkelijk lager liggen.
Tussen 1990 en 2003 werden in België 93.282 Turken genaturaliseerd.
De belangrijkste reden waarom zij naar België kwamen was een gezinshereniging (41%). In 22% van de gevallen was dat om hier te werken.
 
De studie die op donderdag 31 januari 2008 werd voorgesteld tijdens een colloquium georganiseerd door EPC (European Policy Center), een onafhankelijke Europese think tank over de Europese integratie, en de Koning Boudewijnstichting, maakt komaf met een aantal clichés waarvan hier een zeer beperkte opsomming volgt. Soms worden de clichés bevestigd, maar zijn er opvallende randbemerkingen die belangrijke nuances aanbrengen.

- Van de Belgische Turken spreekt 94% Turks. Maar gelijktijdig spreekt 2/3 van de Turken in Vlaanderen en Franstalig België goed tot zeer goed Nederlands of Frans.

- Een opvallende vaststelling is dat 60% van de Belgische Turken een eigendom heeft in Turkije.
Maar gelijktijdig heeft 64% een huis in België.

- 55% van de Belgische Turken is niet geïnteresseerd in de Turkse politiek.
Maar hetzelfde aantal ondervraagden is evenmin geïnteresseerd in de Belgische politiek.
Diegenen die wel politieke interesse hebben in België erkennen zich in ruime mate in de socialistische en sociaal-democratische partijen. Maar een grote groep van 32% erkent zich in geen enkele Belgische partij.

- De meerderheid van de Belgische Turken die in België zijn geboren, voelen zich ofwel evenveel verbonden met beide landen of meer verbonden met België.

- De Belgische Turken zien de Europese Unie vooral als een economisch samenwerkingsverband (42%) en veel minder als een cultureel (7%) of democratisch project (6,5%). In Frankrijk en Duitsland zijn die cijfers ongeveer gelijklopend.

- Over de vraag of Turkije moet lid worden van de Europese Unie zijn de meningen verdeeld: 34% is voor, 30% is tegen een lidmaatschap.
Ongeveer één vierde van de ondervraagde groep vindt dat het er niet toe doet.

- De overgrote meerderheid van de Belgische Turken omschrijft zichzelf als gelovig. 45% zegt gelovig te zijn zonder de religieuze plichten na te komen.

- Tot slot nog een belangrijk cijfer over religiositeit: een meerderheid van 68% meent dat religieuze en wereldse zaken van elkaar moeten worden gescheiden. Op dat vlak is er een grote gelijkenis met de Franse Turken terwijl er een opvallend verschil is met de Turken in Duitsland waarvan slechts 45% voor een dergelijke scheiding is.

Binnenkort komt er een gelijkaardige studie uit met gegevens over de Marokkaanse bevolking in België.
(kbs)