Sabetaycılık, 17. yüzyılda İzmir ve çevresinde ortaya çıkan Sabatay Sevi'nin kurucusu olduğu, onu mesih (kurtarıcı son peygamber) kabul eden, Yahudi Mistisizmine (Kabbala) dayanan gizli inanç.
Gizliliğin sürdürülmesi amacıyla bu inanca inananlar bulundukları ülkenin yaygın dininde görünmeyi tercih ederler. Sabetaycılar, belli kurallar dahilinde tamamen müslüman ismi almakta ve kendilerini her bakımdan "şüphe edilmeyecek ölçüde" müslüman göstermektedirler. Kendilerini yahudiliğe bağlı bir fraksiyon olarak tanımlasalar da Yahudiler tarafından resmi olarak bu dine bağlı kabul edilmezler. Kur'an da ise inanmadıkları halde Müslümanım diyenler Münafikun Suresi'nde ele alınmaktadır. Taraftarları Sabatayistler, Sabatycı, Sabetaycı, Avdedî, Dönme, Selanikli, Meamin, Maminim, Takiyyeci, Munafık gibi farklı isimlerle de anılır. İlk dönemlerde Musevi ibadet ve ayinlerine sadık kalmışlarsa da asıl Yahudilerden tamamen ayrılmış ve onlara "koferim" (kafirler) ismini vermişlerdir. Yahudiler ise renkleri değişen bir balık olduğundan "Sazanikos" (Sazan) demişlerdir. Sabetay Sevi bağlıları çeşitli ülkelerde günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Kutsal şehirleri Selanik'tir.
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 07.08.2000 tarih B02.1.DIB.0.10-21/1119 nolu yazısına istinaden Sabetaycılık'ın bir İslâm mezhebi ya da tarikati olmadığı ve İslâm düşüncesi içinde de yer almadığı açıkça belirtilmiştır.
***
Kim bu Sabetaycılar?..
Ya da diğer bir deyişle dönmeler?.. 1400 ve 1500’lü yıllarda özellikle İspanya’da baskı ve işkenceden kaçıp Osmanlı’ya sığınan, toprağımızı vatan sayan ve yüzyıllar boyu özgürce yaşayan Yahudiler! Bir bölümü bu süreçte dillerini, dinlerini, kültürlerini koruyor. Ama görüntüde Müslüman oluyorlar. İşte bu yüzden onlara “dönme” deniyor…
Yalan şahitlik, birbirini ele vermek iyi karşılanmıyorlar.
Her gün gizlice mezamir okuyorlar.
Her ayın doğuşunu izleyip, ay ile güneşin yüz yüze bakmaları için dua ediyorlar.
Oğullarını sünnet ediyorlar.
Türklerin gözlerini örterek gizlenmek için Müslüman adetlerine dikkat ediyorlar.
En önemlisi ise kendi aralarında evleniyorlar, asla bir müslümanla evlilik sözleşmesi yapmıyorlar
Hepsinin gizli Yahudi adları vardır ve birbirlerine "şalom aleyke" diye yahudi selamı veriyorlar.
Ölülerini Türk mezarlığına gömmüyorlar.
Gizli mabedleri var ve Mezheplerinin sırrı ancak evlenince kendilerine bildiriliyor…
Peki Türkiye’de kaç Sabetaycı yaşıyor? Türkiye'de Sabetaycı olduğunu söyleyerek 1969 yılında resmi makamlara Musevi olmak üzere başvuran bir kişi bulunmaktadır: Ilgaz Zorlu… Resmi rakam bu nedenle bir kişidir.
Gayri resmi rakamlara gelince… Türkiye’de bu konu üzerine pek çok araştırma yapan ve yayınlayan en önemli kişi Yalçın Küçük olduKüçük isimlerden yola çıkarak kimlerin Sabetaycı olduğunu “deşifre” etti.
Ismail Cem
Hulya Avsar
Kemal Dervis
“Derviş ailesi Sabetayistlerin Kapanî kolunun lideridir.”
Cem Boyner
Behice Boran
Mazhar Alanson
Gulben Ergen
Dinc Bilgin
Tansu Ciller
Yasar Kemal
Sami Kohen
(Küçük’e göre Sami isimliler çoğunlukla Sabetayist’tir)
Deniz Akkaya
Naim Talu
Küçük, Talu için, Cumhuriyet Türkiye’sinde Başbakanlık koltuğuna oturabilmiş ilk Sabatiyst diyor.
Altan Erbulak
Yunus Nadi
Sedat Simavi
Vitali Hakko
Yilmaz Erdogan
Ayse Arman
Sertap Erener
“Işık Lisesi öğrencisi Sertap Erener, Sabatayist basının dünyaca meşhur ettiği bir şarkıcıdır.”
Çevik Bir (pasa)
Bulent ve Rahsan Ecevit
http://tr.wikipedia.org/wiki/Sabetayc%C4%B1l%C4%B1k